გეოგრაფია ყველგან და ყოველთვის

რიშატის სტრქუტურა, აფრიკის თვალი

რიშატის სტრუქტურა  –  საჰარის თვალი

რიშატის სტრუქტურა, რომელსაც ხშირად „საჰარის თვალსაც“ უწოდებენ,  უზარმაზარი წრიული გეოლოგიური წარმონაქმნია მავრიტანიის უდაბნოში. დაახლოებით 40 კმ დიამეტრის ეს ბუნებრივი ფორმაცია იმდენად გამორჩეულია, რომ კოსმოსიდანაც ადვილად ჩანს და ერთ-ერთ ყველაზე ცნობილ გეოლოგიურ ობიექტად ითვლება მსოფლიოში.

დიდი ხნის განმავლობაში არსებობდა მოსაზრება, რომ რიშატის სტრუქტურა მეტეორიტის ჩამოვარდნის შედეგად წარმოქმნილი კრატერი იყო, თუმცა თანამედროვე გეოლოგიური კვლევები მიუთითებს, რომ ის ძლიერ ეროზირებულ გეოლოგიურ გუმბათს წარმოადგენს. დედამიწის ქერქის ამოზნექის შემდეგ ქარმა და წყალმა მილიონობით წლის განმავლობაში სხვადასხვა სიმტკიცის ქანები განსხვავებული სიჩქარით გამოფიტა, რის შედეგადაც კონცენტრული რგოლები წარმოიქმნა.

რიშატის სტრუქტურის მსგავსი თითქმის იდეალურად წრიული ფორმა ბუნებაში იშვიათია. მიუხედავად იმისა, რომ მიწის ზედაპირიდან მისი სრული ფორმის დანახვა რთულია, თანამგზავრული ფოტოები და კოსმოსიდან გადაღებული გამოსახულებები ნათლად აჩვენებს მრავალრიგიან რგოლებს, რის გამოც მას „საჰარის თვალი“ ეწოდა. ასტრონავტები მას ხშირად იყენებდნენ, როგორც თვალსაჩინო ორიენტირს აფრიკის თავზე ფრენისას.

NASA-ს მიხედვით, რიშატის სტრუქტურა დაახლოებით 50 კმ სიგანის წრიული გეოლოგიური წარმონაქმნია, რომელიც კოსმოსიდან განსაკუთრებით მკაფიოდ ჩანს.

რიშატის სტრუქტურა მეცნიერებისთვის მნიშვნელოვანი ადგილია, რადგან მის შრეებში კარგად ჩანს დედამიწის გეოლოგიური ისტორიის სხვადასხვა ეტაპი. სხვადასხვა ასაკისა და შემადგენლობის ქანების გამოვლენა მკვლევრებს ეხმარება გაიგონ, როგორ ყალიბდებოდა რეგიონი და როგორ მოქმედებდა ეროზია მილიონობით წლის განმავლობაში.

სტრუქტურა მდებარეობს ადრარის რეგიონის შორეულ უდაბნოში, უადანის სიახლოვეს. იქ მისასვლელად, როგორც წესი, საჭიროა მაღალი გამავლობის ავტომობილი და ადგილობრივი გიდი, რადგან ინფრასტრუქტურა შეზღუდულია, ხოლო უდაბნოს პირობები რთულია. სტრუქტურის  საუკეთესო ხედები მიიღება საჰაერო ან თანამგზავრული გამოსახულებებიდან.